Çanakkale Savaşları’na Dair Tarihi Belgeler Gün Yüzüne Çıktı: MSB Arşivinden Önemli Bilgiler
Hakan Kaplan 
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Çanakkale Savaşları’na ait önemli belgeleri resmi internet sitesinde erişime açtı. Bu belgeler, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve dönemin diğer komutanlarının imzasını taşıyan direktifler ile cephe stratejileri, birlik hareketleri ve savunma planları hakkında değerli bilgiler sunuyor.
MSB arşivindeki bu belgeler, Çanakkale Muharebeleri sırasında yaşananları detaylı bir şekilde yansıtmaktadır. 12 Nisan 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre, arşivde yer alan belgeler arasında 2 Şubat 1915 tarihli bir yazı dikkat çekiyor. Bu yazıda, “Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevki Komutanlığı Harp Ceridesi” tarafından kayda geçirilen bilgiler, Çanakkale Limanı’ndaki Peleng-i Derya, Aydın Reis, Nusret, İskenderun, Barika-i Zafer ve Sivrihisar gemilerinin bir filo oluşturduğunu ve Peleng-i Derya’nın komutanlık görevini üstlendiğini ortaya koyuyor. Diğer gemilerin haberleşme düzeninin detayları da belgede yer alıyor.
4 Mart 1915 tarihli başka bir belge ise 19’uncu Tümen Komutanı Mustafa Kemal’in imzasını taşıyor. Bu belgede, düşmanın Seddülbahir’deki çıkarma girişiminin başarısızlıkla sonuçlandığı, bölgenin kontrol altına alındığı ve Kumkale’nin savaş gemileri tarafından ateş altına alındığı bilgileri sunuluyor. Ayrıca, Saros Körfezi yönünde ilerleyen zırhlı gemilere dair de bilgiler mevcut.
Nusret Mayın Gemisi’nin faaliyetlerine dair kayıtlara da yer verilen arşiv belgelerinde, 8 Mart 1915 tarihinde Nusret’in Karanlık Liman’da 26 mayın bıraktığı bilgisi yer alıyor. Ayrıca, Kuzey Grubu Komutanlığı görevini üstlenen Mehmet Esat Bülkat Paşa’nın 27 Temmuz 1915 tarihli yazısında ise düşmanın yeni bir çıkarma hazırlığında olabileceği yönünde alınan bilgiler ve buna karşı alınması gereken önlemler belirtiliyor.
Arşivde dikkat çeken bir diğer belge ise 15 Eylül 1915 tarihinde Anafartalar Grubu Komutanı Albay Mustafa Kemal tarafından kaleme alınan “Cephe Emirleri” başlıklı yazıdır. Bu belgede, Koyun Limanı’nın stratejik önemi vurgulanarak burada savunma birlikleri bulundurulması gerektiği ifade ediliyor.
Bu önemli belgeler, MSB’nin resmi internet sitesi üzerinden kamuoyunun erişimine sunulmuş durumda. Çanakkale Savaşları hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak isteyenler için bu belgeler, tarihi bir kaynak niteliği taşıyor.
