Avrupa Birliği genelinde gıda güvenliğini denetleyen RASFF, Türkiye menşeli iki farklı gıda ürünü için peş peşe acil uyarı yayımladı. Almanya ve Danimarka tarafından yapılan resmi kontrollerin ardından, sağlığı tehdit eden unsurlar barındıran ihraç ürünleri hakkında kimi önlemler alındı.
Almanya’da perakende satış noktalarında gerçekleştirilen resmi denetimlerde, Türkiye’den ithal edilen armutlarda yüksek miktarda asetamiprid adı verilen tarım kimyasalı tespit edildi. Yapılan laboratuvar analizlerinde, armutlardaki pestisit oranının Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından belirlenen Akut Referans Dozu’nu (ARfD) yüzde 200’ün üzerinde aştığı belirlendi.
Alman yetkililer, yasal limitlerin bu denli aşılması nedeniyle ürünleri “güvenli olmayan gıda” kategorisine alarak şu açıklamayı yaptı:
“Asetamiprid için kabul edilebilir akut referans dozunun (ARfD) yüzde 200’den fazla aşılması nedeniyle numunenin özellikle küçük çocukların sağlığı için zararlı olduğu değerlendirilmiş ve ürün, 178/2002 sayılı AB Gıda Tüzüğü kapsamında güvenli olmayan gıda olarak kabul edilmiştir.”
Tarımda yaprak biti, beyaz sinek ve trips gibi zararlılara karşı kullanılan asetamiprid, sistemik bir insektisittir (böcek ilacı). AB sınırları içinde belirlenen maksimum kalıntı limitleri (MRL) dahilinde kullanımına izin verilse de, sınırların aşılması durumunda ciddi sağlık riskleri doğurmaktadır.
RASFF bildiriminde, söz konusu kimyasalın AB CLP Tüzüğü kapsamında “Kategori 2 üreme toksisitesi şüphesi bulunan madde” olarak sınıflandırıldığı anımsatıldı. Bu durum, maddenin insan üreme sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dair sınırlı bilimsel kanıtlar barındırdığını gösteriyor.
Tek bir öğünde veya bir günde sağlığa zarar vermeden alınabilecek en yüksek pestisit miktarını ifade eden ARfD değerinin aşılması, özellikle düşük vücut ağırlığına sahip küçük çocukları doğrudan tehlikeye atıyor.
Türkiye’den ihraç edilen gıdalara yönelik ikinci engel ise Danimarka’da ortaya çıktı. Danimarka gıda otoriteleri, Türkiye kökenli nohut paketlerinin içerisinde taş parçaları saptadı.
RASFF kayıtlarına “yabancı madde” tehlike sınıfıyla geçen bildirimde, nohutların içindeki taşların tüketicilerde fiziksel yaralanmalara yol açabileceği uyarısı yapıldı. Bu gerekçeyle ülkede satışı yapılan Türk nohutlarının market raflarından acilen toplatılması talimatı verildi.
