ABD’yi düşündüren hamle: İran’ın yeni kozu! Gelişmiş saldırı aracı ortaya çıktı, özellikleri endişe yarattı

Washington yönetimi bir yandan Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırarak diplomasi masasını zorlamaya çalışırken, diğer yandan İran’ın gelişen füze ve insansız hava aracı kapasitesi karşısında askerî hesaplarını yeniden yapmak zorunda kalıyor.

Çatışmaların ardından ABD’nin kullandığı önleyici sistemler ve bölgedeki mühimmat kapasitesiyle ilgili ortaya atılan iddialar dikkat çekerken, İran’ın yeni nesil saldırı teknolojilerine yaptığı yatırım savaşın geleceğine ilişkin önemli soruları beraberinde getirdi. Tahran’ın son hamlesi ise yalnızca yeni bir silahın tanıtımı değil, aynı zamanda ABD’nin hava savunma stratejisini zorlayabilecek yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.

HADİD 110’UN YENİ VERSİYONU: DAHA HIZLI, DAHA SESSİZ, DAHA ZOR YAKALANABİLİR

İngiliz basınında yer alan bilgilere göre yeni insansız hava aracı, İran’ın standart Hadid 110 modelinin geliştirilmiş bir versiyonu olarak görülüyor. İranlı yetkililer tarafından ülkenin en gelişmiş saldırı sistemlerinden biri olarak tanımlanan araç, özellikle hız ve düşük radar görünürlüğü özellikleriyle öne çıkıyor. Geleneksel İran saldırı dronlarının büyük bölümü pervaneli motorlara sahip ve görece düşük hızlarda görev yaparken, yeni Hadid 110’un turbojet motor kullanması önemli bir teknolojik değişim olarak değerlendiriliyor.

Turbojet motor sayesinde İHA’nın hedef bölgesine çok daha kısa sürede ulaşabildiği ve hava savunma sistemlerinin tepki süresini azalttığı belirtiliyor. Uzmanlara göre modern hava savunma sistemleri üç temel aşamayla çalışıyor: Tehdidin tespit edilmesi, hedefin takip edilmesi ve önleyici füzenin zamanında ateşlenmesi.

Ancak hedefin hızının artması, bu sürecin tamamlanması için gereken zamanı ciddi şekilde azaltıyor. Yeni Hadid 110’un temel amacı da tam olarak bu noktada ortaya çıkıyor: Savunma sistemlerinin tepki zincirini kırmak ve hedefe müdahale edilmeden ulaşmak.

RADAR SİSTEMLERİNDEN GİZLENMEK İÇİN ÖZEL TASARIM

Telegraph’ta yer alan haberde Hadid 110’un en dikkat çekici özelliklerinden biri, radar tespitini zorlaştıran yapısı. İranlı uzmanlar, aracın gövdesini ‘kusursuz ve bağlantısız bir yapı’ olarak tanımlarken, tasarımın radar izini azaltmaya yönelik olduğunu belirtiyor. İHA’nın gövdesinde kullanılan özel malzemelerin radar dalgalarını emdiği ve geri yansımayı azalttığı öne sürülüyor.

Bunun yanı sıra aracın üst bölümünde bulunan S şeklindeki hava giriş sistemi de dikkat çekiyor. Bu tasarım sayesinde: Motorun fan bölümü doğrudan radar sistemlerine görünmüyor, motor kaynaklı radar yansımaları azaltılıyor, İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından fark edilmesi zorlaşıyor. Bu özellikler, Hadid 110’u yalnızca hızlı bir saldırı aracı değil, aynı zamanda düşük görünürlüklü bir mühimmat sistemi haline getiriyor.

‘BELİRLİ BÖLGELERDE SAVUNMA YÜKÜNÜ VE SIZMA İHTİMALİNİ ARTIRAN TAMAMLAYICI BİR KAPASİTE’

Konuyu İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacılarından Oral Toğa’ya danıştığımda, “Hadid-110’un sahaya sürülmesi, İran’ın yavaş ve düşük maliyetli İHA’larla yürüttüğü doygunluk saldırılarını daha hızlı bir nüfuz aracıyla tamamlamaya yöneldiğini gösteriyor. Ancak radar kesit alanı, elektronik harp direnci, güdüm hassasiyeti, üretim kapasitesi ve birim maliyet konusunda bağımsız doğrulama bulunmadığından, ‘görünmez’ veya tek başına denge değiştirici bir sistem olarak tanımlanması erken olacaktır” dedi.

“Hadid-110, ABD ve müttefiklerinin katmanlı hava savunmaları tarafından önlenebilir; asıl tehlikesi, daha yavaş İHA’lar, seyir füzeleri, balistik füzeler ve aldatıcı hedeflerle eş zamanlı kullanıldığında savunmanın tepki süresini daraltması ve önleme maliyetini yükseltmesi” diyen Toğa, “Dolayısıyla bu sistem, stratejik hava üstünlüğünü tersine çevirmekten ziyade belirli bölgelerde savunma yükünü ve sızma ihtimalini artıran tamamlayıcı bir kapasite” ifadelerini kullandı.

KATI YAKITLI ROKETLE FIRLATILIYOR

Yeni Hadid 110’un operasyonel avantajlarından birinin de hızlı konuşlandırılabilmesi olduğu üzerinde duruluyor. İHA’nın, katı yakıtlı bir roket iticisiyle fırlatıldığı belirtiliyor. Bu sistem sayesinde araç, kalkıştan önce gerekli hız ve irtifaya ulaşabiliyor.

Bu yöntem, pist veya klasik hava üssü ihtiyacını azaltarak sahadaki hareket kabiliyetini artırıyor. Askerî uzmanlara göre bu tür fırlatma sistemleri, özellikle çatışma bölgelerinde hızlı saldırı kapasitesi sağlıyor ve karşı tarafın hazırlık süresini kısaltıyor.

30 KİLOGRAMLIK SAVAŞ BAŞLIĞI TAŞIYOR

Hadid 110’un saldırı kapasitesi de dikkat çekiyor. İran kaynaklarına göre İHA yaklaşık 30 kilogram ağırlığında bir savaş başlığı taşıyabiliyor. Sistemin: Yaklaşık 354 kilometre menzile sahip olduğu, yaklaşık bir saat havada kalabildiği ve kıyıya yakın stratejik hedeflere yönelik kullanılabileceği belirtiliyor.

Bu özellikler, Hadid 110’u kıtalararası veya uzun menzilli stratejik bir silah olmaktan ziyade, bölgesel operasyonlarda kullanılabilecek hassas saldırı aracı konumuna getiriyor.

Tahran yönetimi, yeni Hadid 110’un tamamen İran mühendisliğiyle geliştirildiğini savunuyor. Ancak uzmanlar, İran’ın özellikle savunma teknolojileri alanında Çin ve Rusya ile çeşitli seviyelerde iş birlikleri yürüttüğüne dikkat çekiyor. İran’ın yıllardır uygulanan uluslararası yaptırımlar nedeniyle gelişmiş Batı teknolojilerine erişiminin sınırlandığı biliniyor.

Bu yaptırımlar özellikle: Modern savaş uçakları, elektronik sistemler, aviyonik teknolojiler ve gelişmiş motor teknolojileri alanlarında İran’ın kapasitesini zorladı. İran’ın mevcut insanlı hava filosunun büyük ölçüde eski Amerikan ve Rus yapımı uçaklardan oluştuğu, bakım ve yedek parça sorunları nedeniyle operasyonel kapasitesinin sınırlı kaldığı belirtiliyor. Bu nedenle Tahran yönetimi, düşük maliyetli ve seri üretilebilir insansız sistemlere büyük yatırım yapıyor.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NIN GÜCÜ DAHA DA ARTIYOR

Hadid 110’un ortaya çıkışı yalnızca askerî bir gelişme olarak değerlendirilmiyor. Yeni silah sistemi, İran içerisindeki güç dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir gelişme olarak görülüyor. İran’da balistik füzeler ve gelişmiş insansız hava araçları büyük ölçüde düzenli ordudan ziyade Devrim Muhafızları Ordusu’nun kontrolünde bulunuyor. Bu durum, Devrim Muhafızları Ordusu’nun ülkenin stratejik saldırı kapasitesi üzerindeki etkisini artırıyor.

Uzmanlara göre her yeni füze ve İHA teknolojisi, Devrim Muhafızları’nın siyasi ve askerî ağırlığını daha da güçlendiriyor. Özellikle son dönemde yaşanan çatışmaların ardından, İran’da askerî karar mekanizmalarında füze ve İHA programlarını yöneten komutanların etkisinin arttığı değerlendiriliyor.

Peki, Hadid 110 gibi gelişmiş İHA sistemlerinin Devrim Muhafızları tarafından kontrol edilmesi, İran’ın içindeki askerî ve siyasi güç dengelerini nasıl etkiliyor? Bu tür silahların yaygınlaşması Tahran’ın bölgesel stratejisinde nasıl bir rol oynuyor?

Hadid-110’un özellikle Devrim Muhafızları Kara Kuvvetlerinin envanterine girmesinin hassas ve uzak mesafeli taarruz yeteneğinin yalnızca Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetlerinde toplanmadığını, kurumun farklı unsurlarına yayıldığını göstermesi bakımından önemli olduğunu söyleyen Oral Toğa, “Bu durum, Devrim Muhafızlarının düzenli ordu karşısındaki teknolojik üstünlüğünü, bütçe ve tedarik süreçlerindeki ağırlığını ve seçilmiş sivil makamlar karşısındaki kurumsal özerkliğini güçlendirebilir; ancak devletler arası büyük saldırılara ilişkin nihai siyasi yetki yine ülkenin en üst güvenlik mekanizmalarında kalıyor” dedi.

“Bölgesel düzeyde bu sistemler; hava savunma radarları, komuta merkezleri, askerî üsler, enerji tesisleri ve lojistik hatlar üzerinde sürekli baskı kuran katmanlı saldırı modelinin bir parçası” diyen Toğa, “Daha karmaşık ve maliyetli yeni modellerin ilk aşamada doğrudan Devrim Muhafızları’nın kontrolünde tutulması, bölgesel ortaklara ise daha eski platformların, parçaların ve üretim bilgisinin aktarılması muhtemel. Böylece Tahran, doğrudan savaşa başvurmadan baskıyı kademelendirebilen, rakiplerini pahalı savunma tedbirlerine zorlayan ve gerektiğinde daha hızlı tırmanma imkânı sağlayan bir kapasite oluşturuyor” ifadelerini kullandı.