ABD’de idam cezası konusundaki tartışmalar yeniden alevlenmiş durumda. Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche, önceki yönetimin “en tehlikeli suçlulara karşı yeterince sert cezalar vermediğini” savunarak, “Başkan Donald Trump döneminde Adalet Bakanlığı yasaları etkin bir şekilde uygulayacak ve mağdurların yanında yer alacak” açıklamasında bulundu. Blanche’nin bu açıklaması, idam cezasının yeniden gündeme gelmesine yol açtı.
Trump, ilk başkanlık döneminde federal idam uygulamalarında 17 yıllık bir duraksamayı sona erdirmişti. Görev süresinin son altı ayında 13 idam cezası infaz edilmiş, bu da son 120 yıl içindeki en yüksek rakam olarak kayıtlara geçmişti. Trump, ikinci döneminin ilk gününde ise “en ağır suçlar için idam cezasının kapsamının genişletilmesi” çağrısında bulundu. Önceki Başkan Joe Biden ise idam cezasına karşı olan tutumuyla tanınıyordu; Biden, Ocak 2025’te görevden ayrılmadan önce federal hapishanelerde idam cezasına çarptırılan 40 mahkumdan 37’sinin cezasını hafifletmişti.
ABD Adalet Bakanlığı, idam cezasını genişletmeyi ve kurşuna dizme, elektrikli sandalye ile azot gazı gibi infaz yöntemlerini daha fazla tartışmaya açmayı planlıyor. ABD’de idam cezaları çoğunlukla eyaletler tarafından uygulanırken, federal hükümet de belirli suçlar için bu cezayı talep edebiliyor. İdam yöntemleri eyaletlere göre farklılık gösteriyor; örneğin, kurşuna dizme 5 eyalette yasal, ancak son yıllarda yalnızca Güney Carolina’da uygulanmış durumda. Elektrikli sandalye ise 9 eyalette yasal olmasına rağmen, 2020’den bu yana kullanılmıyor. Azot gazı infaz yöntemi ise, mahkumun yüzüne takılan bir maske aracılığıyla gaz verilerek gerçekleştirilmekte. Birleşmiş Milletler uzmanları, azot gazı ile infaz yöntemini “zalime ve insanlık dışı” olarak nitelendirerek eleştiriyor.
ABD genelinde 50 eyaletin 23’ünde idam cezası tamamen kaldırılmış durumda. Kaliforniya, Oregon ve Pensilvanya gibi eyaletler ise idam cezalarının uygulanmasına geçici moratoryum uyguluyor. Bu gelişmeler, ABD’de idam cezası üzerine yürütülen tartışmaları daha da derinleştirecek gibi görünüyor.
